پژواک خاموش

 انتشار این نقد در سایت گویا نیوزاینجا کلیک کنید: 

بدون مقدمه:آقای فعال در مقاله(آيا كناره‌گيري آقای خاتمی یک پیام اخلاقی بود؟) که در سایت گویا منتشر شد،پیرامون اخلاق و سیاست آقای خاتمی نوشته اند.در این مقاله آقای خاتمی به نداشتن شجاعت متهم شده است و

در نتیجه محکومیت وی به نداشتن اخلاق!.اگر چه منهم خاتمی را در مواردی خیلی شجاع نمیدانم اما معتقدم این چیزی از ارزشهای اخلاقی ایشان نمیکاهد چرا که اخلاق همیشه توام با شجاعت نیست و شجاعت در سیاست همیشه پیروزی در پی ندارد بلکه گاهی انسانی یا جامعه ای و یا نظامی را تا مرز نابودی میکشاند. اما اینرا هم باور ندارم که صرفا اخلاق در کناره گیری خاتمی نقش داشته است تا بیاییم بررسی کنیم که کار خاتمی اخلاقی بوده یا نه!؟ مواردی چون تاکتیکهای سیاسی و دست رقیب را خواندن بعنوان ابزاری برای مبارزات سیاسی نقش بیشتری داشته است تا اخلاق! همانطور که جناب آقای فعال در متن مقاله خویش نوشته اند، مواردی چون تهدید و احتمال ترور خاتمی و تبعات بعدی تهدید در کناره گیری ایشان نقش داشته است،میتوان خرد و درایت خاتمی را نیز به این امر اضافه نمود.همانطور هم که خود خاتمی گفته اند. کناره گیری ایشان بیش از هر چیز بخاطر «پیشگیری از تشتت آرای اصلاح طلبان» و ختثی کردن توطئه های پشت پردهاحتمالی و از سویی پذیرفتن احتمال شکست بر فرض وجود ۳ نامزد اصلاح طلب بوده است! و این میتواند سیاستی باتدبیر توام با اخلاق باشد و خیلی هم نیاز به شجاعتی که آقای فعال معتقد است نبود. اما اخلاق سیاسی توام با تدبیر خاتمی زمانی بر جسته تر میشود که خاتمی در جریان کناره گیری مشخصا از هیچ نامزدی حمایت نکرد و فقط به دو نامزد اصلاح طلب سفارش کرد تا در نهایت یکنفر از آنان در عرصه بمانند و مشخصا از میرحسین نیز گلایه ای نکرد.(البته به اعتقاد نویسنده با توجه به سخن قبلی خاتمی که گفته بود «یا من یا میرحسین میآید» این سخن از جانب خاتمی یک اشتباه راهبردی بود و نه اخلاقی…).

جنبه اخلاقی کناره گیری خاتمی را از گلایه نکردن و سفارش به جلوگیری از تشتت آراء میتوان فهمید اما از سویی دیگر عمل غیر اخلاقی از این حرکت میر حسین زمانی برداشت میشود(آقای فعال نیز در مقاله خویش غیر اخلاقی بودن حرکت میرحسین را اذعان کرده است) که ایشان با ورود خویش تقریبا شکست اصلاح طلبان را حتمی کرد “اما با درایت خاتمی و کناره گیری وی ضریب شکست اصلاح طلبان کاهش یافت.” از اینرو خاتمی عملی مطابق با اخلاق انجام داد که خیلی هم نیاز به شجاعت نداشت بلکه به درایت نیاز بود که خاتمی داشت .

با توجه به اینکه با وجود خاتمی پیروزی اصلاح طلبان تضمینی بود و با توجه به اینکه ورود میر حسین موجب تشتت آراء اصلاح طلبان میشد،عمل میرحسین کاملا حرکتی غیر اخلاقی و بدور از تدبیر بود چرا که حرکتی کرد که خواسته یا ناخواسته موجب کناره گیری و یا بهتر بگویم موجب «برکناری» خاتمی از عرصه رقابت شد و بدینگونه دقیقا همان کاریرا کرد که رقیب اصلاح طلبان میخواست یعنی «نبود خاتمی!» بر این اساس اینکار ِ میرحسین موسوی را اگر نگوییم همنوایی با رقیب،حداقل عملی غیر اخلاقی بوده است!؟ حال آقای میرحسین با چگونه تدبیر و اخلاقی میخواهد دولت را (بر فرض پیروزی)اداره کند،خدا میداند…!؟

در ضمن در مقاله،آيا كناره‌گيري آقاي خاتمي يك پيام اخلاقي بود؟آمده است:«اخلاق منهاي سياست، مساوي است با ماكياوليسم»که بنظر من عکس آن صادق است یعنی:

«سیاست منهای اخلاق، مساویست با سیاست ماکیاولیسم».

ایمیل: ahmadpour.as@gmail.com